Maria Pinińska-Bereś

Urodziła się w 1931 roku w Poznaniu, zmarła w 1999 w Krakowie.
W latach 1950–1956 studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Xawerego Dunikowskiego. Od 1979 roku była członkiem Grupy Krakowskiej. W 1983 roku brała udział w 17. Międzynarodowym Biennale w Sao Paulo.
Pierwsze, figuratywne prace powstawały pod wpływem profesora Dunikowskiego, ale zdradzały już próby poszukiwania własnego stylu. W rzeźbie “Narodziny” z 1958 roku (?) po raz pierwszy pojawił się kolor różowy, charakterystyczny dla późniejszej twórczości artystki.
Na początku lat 60. Pinińska-Bereś zaczęła skłaniać się ku formom bardziej abstrakcyjnym. Rzeźby z cyklu “Rotundy” to ciężkie betonowe figury odwołujące się do architektury romańskiej, ustawione jednak na miękkich podstawach wykonanych z tkaniny, która wkrótce stanie się jednym z podstawowych materiałów wykorzystywanych przez artystkę.
Z kolei w pracy “Dama z ptaszkiem” z 1960 w pełni objawia się zainteresowanie figurą kobiety jako głównym tematem sztuki Pinińskie-Bereś. Pomimo pewnego dystansu samej artystki do sztuki feministycznej uznaje się ją za jedną prekursorek i najważniejszych przedstawicielek tego nurtu w Polsce.
W latach 1966–67 powstały “Gorsety” z masy papierowej odwołujące się do wizerunku kobiety kreowanego na potrzeby męskiego pożądania.
Cykl “Psychomebelki”, które artystka tworzyła od 1968 roku, to krytyka społecznych ról kobiety, potraktowana ironicznie, choć z dużą dozą czułości i nie pozbawiona erotyzmu.
Około połowy lat 70. Pinińska-Bereś skupiła się na konstruowaniu prac z, tak charakterystycznych dla całej jej późniejszej twórczości, miękkich, obłych i delikatnych form. Używała gąbki obszytej materiałem, pikowanych tkanin, poduszek, których “kobiecą” delikatność podkreślała różowa i biała kolorystyka.
Całości dopełniały poetyckie tytuły stanowiące integralną częsć rzeźb: “Rejs przez morza i oceany dookoła stołu”,” Gotowalnia Ledy”, “Pomazany Niebem”, “Przejście przez kołdrę”.
W 1971 artystka zapoczatkowała kolejny cykl prac “Egzystencjaria”, będący bardzo osobistą wypowiedzią na tematy dotyczące miłości, macierzyństwa, ale też agresji.
Począwszy od połowy lat 80. Pinińska-Bereś w oryginalny sposób podejmowała też dialog z historią sztuki. Tworzyła prace zainspirowane takimi dziełami jak „Król i królowa” Henry’ego Moore’a, „Płonąca żyrafa” Salvadora Dali czy „Infantki” Velazqueza.
Obok rzeźb-asamblaży realizowała też kameralne akcje odbywające się w plenerze (“List-latawiec”, “Sztandar autorski”, “Żywy róż”) i przestrzeniach galerii (“Pranie” I, “Tylko miotła”, „Kobieta z drabiną“, “Działania na przyrządy kuchenne”).
Do wcześniejszych “Psychomebelków” nawiązała w latach 90. cyklem “Okna” wypełniając stare ramy okienne miękkimi, organicznymi formami.
Artystka nie doczekała się poważnej, retrospektywnej wystawy za życia. Zmarła w trakcie jej przygotowywania (GSW „Bunkier Sztuki” w Krakowie, Galeria Bielska w Bielsku-Białej, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu)
Prace Pinińskiej-Bereś znajdują się m.in. w zbiorach Muzeów Narodowych w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu, Warszawie, w Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum Sztuki w Łodzi, Zachęty, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, w Muzeum w Bochum oraz kolekcjach prywatnych.