<\/p>\n
Arty\u015bci: Bart\u0142omiej Hajduk, Tomasz Mr\u00f3z, Teofil Ociepka<\/p>\n
S\u0142on\u0301ce by\u0142o pierwsze, uformowane z py\u0142u i gazu wy\u0142oni\u0142o sie\u0328 z chaosu. Poszukuja\u0328c prapocza\u0328tku nasze spojrzenie kierujemy w jego strone\u0328, a cia\u0328g\u0142e balansowanie mie\u0328dzy jasnos\u0301cia\u0328 i mrokiem nakres\u0301la narracje\u0328 wystawy. Za jej punkt wyjs\u0301cia obralis\u0301my two\u0301rczos\u0301c\u0301 Teofila Ociepki, kto\u0301rego prace zosta\u0142y zestawione z pracami artysto\u0301w wspo\u0301\u0142czesnych \u2013 Bart\u0142omieja Hajduka i Tomasza Mroza. Nasz szlak wyznaczaja\u0328 dwie przecinaja\u0328ce sie\u0328 s\u0301ciez\u0307ki: pierwsza zwia\u0328zana z fantastycznymi wizjami, wyniesionymi ze studiowanych przez Ociepke\u0328 okultystycznych tres\u0301ci, polskiego folkloru, ludowych bajek i przypowies\u0301ci, druga zwia\u0328zana z moralizatorskim wydz\u0301wie\u0328kiem two\u0301rczos\u0301ci artysty wywodza\u0328cym sie\u0328 bezpos\u0301rednio z tradycji katolickiej i polskich legend.<\/p>\n
Na charakterystyczny, prosty warsztatowo styl prac Ociepki, z\u0142oz\u0307y\u0142y sie\u0328 za to ro\u0301z\u0307norodne z\u0301ro\u0301d\u0142a i inspiracje, kto\u0301re stanowia\u0328 klucz interpretacyjny jego two\u0301rczos\u0301ci. Zdecydowana\u0328 wie\u0328kszos\u0301c\u0301 stanowi\u0142y teksty. Prywatny ksie\u0328gozbio\u0301r artysty sk\u0142ada\u0142 sie\u0328 z kilkuset pozycji, pos\u0301ro\u0301d kto\u0301rych znajdowa\u0142y sie\u0328 ksie\u0328gi okultystyczne, podre\u0328czniki alchemiczne, opracowania astrologiczne, instruktaz\u0307e kabalistyczne, liczne zbiory mito\u0301w i legend ro\u0301z\u0307nych kultur, teksty religijne, przewaz\u0307nie osadzone w tradycji katolickiej, ale ro\u0301wniez\u0307 w wierzeniach pogan\u0301skich. To dzie\u0328ki nim Ociepka zbudowa\u0142 swo\u0301j fikcyjny s\u0301wiat, kto\u0301ry przedstawi\u0142 za pomoca\u0328 obrazo\u0301w.<\/p>\n
Wyobraz\u0307one krainy obecne w pracach Bart\u0142omieja Hajduka maja\u0328 proweniencje\u0328 cze\u0328s\u0301ciowo zbliz\u0307ona\u0328 do fascynacji Ociepki. Folklor, wierzenia ludowe oraz legendy stanowia\u0328 dla niego sta\u0142e odniesienie. Podobnie jak s\u0301la\u0328ski malarz Hajduk przemienia ziemski porza\u0328dek. Poprzez afirmacje\u0328 fauny i flory odwraca wizje\u0328 rzeczywistos\u0301ci, w kto\u0301rej centrum znajduje sie\u0328 cz\u0142owiek. Jego rysunki zamieszkuja\u0328 zwierze\u0328ta i ros\u0301liny zatrzymane w ruchu lub radosnym tan\u0301cu, chociaz\u0307 cze\u0328sto sa\u0328 bohaterami przypowies\u0301ci o przemijaniu i zas\u0301wiatach. Pojmowany w ten sposo\u0301b nieskon\u0301czony cykl z\u0307ycia Bart\u0142omiej Hajduk w\u0142a\u0328cza we w\u0142asna\u0328 two\u0301rczos\u0301c\u0301 ro\u0301wniez\u0307 poprzez tworzenie obiekto\u0301w i rzez\u0301b. Podczas spacero\u0301w brzegiem rzeki kolekcjonuje wyrzucone przez nia\u0328 elementy natury oz\u0307ywionej i nieoz\u0307ywionej, aby naste\u0328pnie niczym czarodziej nadac\u0301 im nowa\u0328 forme\u0328 i tchna\u0328c\u0301 w nie drugie z\u0307ycie.<\/p>\n
Dzie\u0142a Tomasza Mroza, podobnie jak Ociepki, moz\u0307emy traktowac\u0301 jako rodzaj przestrogi. Chociaz\u0307 ton gesto\u0301w Mroza jest raczej groteskowy i ironiczny. W swoich pracach poddaje transformacji elementy wspo\u0301\u0142czesnos\u0301ci, aby ukazac\u0301 ich absurdalnos\u0301c\u0301. Rzez\u0301by artysty swo\u0301j pierwowzo\u0301r maja\u0328 w otaczaja\u0328cej nas rzeczywistos\u0301ci, jednak postaci tworzone z polimorfu i odlane w silikonie wydaja\u0328 sie\u0328 byc\u0301 ludz\u0301mi, kto\u0301rzy przesia\u0328knie\u0328ci fobiami, ba\u0142wochwalstwem i teoriami spiskowymi, zaczynaja\u0328 przeradzac\u0301 sie\u0328 w kurioza. Obecne na wystawie cze\u0328s\u0301ci bestiariusza artysty odnosza\u0328 sie\u0328 do wybranych prac Ociepki. W przypadku Mroza ludzka cielesnos\u0301c\u0301 i fizjologia sa\u0328 ro\u0301wnie istotne co sfera duchowa. Moz\u0307e dlatego jego prace z jednej strony bawia\u0328, z drugiej napawaja\u0328 strachem przez swoje konotacje.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
Dualizm dobra i z\u0142a, nocy i dnia, s\u0301wiadectwa i bajarstwa, powszednios\u0301ci i s\u0301wie\u0328tos\u0301ci sta\u0142 sie\u0328 kluczem do odczytania prac artysto\u0301w. Sa\u0328 one moralitetami w swoim fantastycznym, a jednoczes\u0301nie konkretnym obliczu. Zapisane za pomoca\u0328 martyrologicznych historii biblijnych, opowies\u0301ci bajarzy czy s\u0301wiata astro-fizycznego, kryja\u0328 element dydaktyczny. Wyobraz\u0307onym s\u0301wiatem rza\u0328dzi nieznany byt, zwierze\u0328ta wychodza\u0328ce z laso\u0301w i spod ziemi, potwory wynurzaja\u0328ce sie\u0328 z wody, planety, a zasady obowia\u0328zuja\u0328ce w tym wyimaginowanym miejscu sa\u0328 ro\u0301wnie surowe jak te z opowies\u0301ci biblijnych, i podobnie do nich, udzielaja\u0328 widzowi surowej reprymendy.<\/p>\n
Warsztat czy wykszta\u0142cenie nie graja\u0328 roli w s\u0301wiecie dogmato\u0301w. Splot sztuki nieprofesjonalnej ze sztuka\u0328 wspo\u0301\u0142czesna\u0328 przestaje byc\u0301 rodzajem faux pas, w kon\u0301cu Bart\u0142omiej Hajduk i Tomasz Mro\u0301z w swoich two\u0301rczos\u0301ciach oscyluja\u0328 zaro\u0301wno woko\u0301\u0142 form spotykanych w pracach Ociepki, jak i w sztuce wernakularnej. Wielowa\u0328tkowy dialog mie\u0328dzy artystami stanowi takz\u0307e pocza\u0328tek refleksji nad wcia\u0328z\u0307 aktualnym tematem \u2013 miejsca artysto\u0301w amatoro\u0301w w historii sztuki, oraz co za tym idzie, ich wp\u0142ywu na two\u0301rczos\u0301c\u0301 kolejnych generacji.<\/p>\n
<\/p>\n
Franciszek Smor\u0119da, Lila Wi\u015bniewska<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/p>\n
Bart\u0142omiej Hajduk (ur. 1990) \u2013 artysta wizualny pos\u0142uguja\u0328cy sie\u0328 rzez\u0301ba\u0328, rysunkiem, malarstwem. Absolwent Slade School of Art (MFA) i Camberwell College of Arts w Londynie (BFA). Jego zainteresowania dotycza\u0328 tradycji ludowych oraz folkloru. W swoich realizacjach wykorzystuje znalezione elementy natury, kto\u0301re pozyskuje poprzez mudlarking, czyli przeszukuja\u0328c mu\u0142 rzeczny w celu znalezienia cennych lub interesuja\u0328cych przedmioto\u0301w.<\/p>\n
Tomasz Mro\u0301z (ur. 1979) \u2013 artysta tworza\u0328cy rzez\u0301by, instalacje i rysunki. Ukon\u0301czy\u0142 Wydzia\u0142 Grafiki w Akademii Sztuk Pie\u0328knych w Poznaniu. Za\u0142oz\u0307yciel i cz\u0142onek grupy Penerstwo. Jest autorem duz\u0307ych, wieloelementowych instalacji, na kto\u0301re sk\u0142adaja\u0328 sie\u0328 wykonane z silikonu rzez\u0301by, projekcje filmowe oraz elementy dz\u0301wie\u0328kowe. Prace artysty by\u0142y prezentowane mie\u0328dzy innymi na wystawach w Centrum Sztuki Wspo\u0301\u0142czesnej w Warszawie, Zache\u0328cie \u2013 Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, MNW Kro\u0301likarnia w Warszawie, Galerii Foksal w Warszawie, Galerii Labirynt w Lublinie, Galerii Miejskiej Arsena\u0142 w Poznaniu, Gdan\u0301skiej Galerii Miejskiej, Galerii Arsena\u0142 w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n
Teofil Ociepka (1891 \u2013 1978) \u2013 dzia\u0142alnos\u0301c\u0301 artystyczna\u0328 rozpocza\u0328\u0142 samodzielnie pod koniec lat 20. XX wieku jako rozwinie\u0328cie swojej aktywnos\u0301ci w ruchu okultystycznym, kto\u0301rego by\u0142 cz\u0142onkiem. Jego two\u0301rczos\u0301c\u0301 nie spotka\u0142a sie\u0328 z aprobata\u0328, przez co porzuci\u0142 malarstwo. Powro\u0301ci\u0142 do niego dopiero po II Wojnie S\u0301wiatowej, kiedy to w kre\u0328gach partyjnych pojawi\u0142o sie\u0328 zainteresowanie two\u0301rczos\u0301cia\u0328 s\u0301la\u0328skich malarzy nieprofesjonalnych. W 1946 r. w Janowcu, przy poparciu miejscowych w\u0142adz, za\u0142oz\u0307y\u0142 wraz z innymi two\u0301rcami ko\u0142o plastyczne, kto\u0301re w kolejnych latach przerodzi\u0142o sie\u0328 w czo\u0142owa\u0328 polska\u0328 grupe\u0328 malarzy amatoro\u0301w \u2013 Grupe\u0328 Janowska\u0328. Jego indywidualna\u0328 two\u0301rczos\u0301c\u0301 pomog\u0142a spopularyzowac\u0301 Izabela Stachowicz, kto\u0301ra juz\u0307 w 1948 r. w Warszawie zorganizowa\u0142a pierwsza\u0328 wystawe\u0328 indywidualna\u0328 Ociepki. W 1959 r. Ociepka opus\u0301ci\u0142 S\u0301la\u0328sk wyprowadzaja\u0328c sie\u0328 do Bydgoszczy. W kolejnych latach, za namowa\u0328 z\u0307ony Julii, skupi\u0142 sie\u0328 na umacnianiu swojej pozycji jako artysty niezalez\u0307nego, jak i rozwijaniu swojego warsztatu malarskiego. Lata 60. i 70. stanowi\u0142y najbardziej p\u0142odny, jak i szeroko rozpoznawalny, okres two\u0301rczos\u0301ci Ociepki.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5],"class_list":["post-6655","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home","category-wystawy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6655"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6988,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6655\/revisions\/6988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}