Galeria Monopol, wsp\u00f3lnie z Ivan Gallery z Bukaresztu, ma przyjemno\u015b\u0107 zaprezentowa\u0107 prace Gety Br\u0103tescu i Wandy Cze\u0142kowskiej w ramach CONSTELLATION. Jest to pierwsza wsp\u00f3lna wystawa artystek prezentuj\u0105ca ich wielowarstwow\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Ekspozycja sk\u0142ada si\u0119 z prac stworzonych rozmaitymi technikami w r\u00f3\u017cnych okresach, pokazuj\u0105c z\u0142o\u017cone metody tw\u00f3rcze obu artystek. Co wi\u0119cej, wieloaspektowe wypowiedzi artystyczne Br\u0103tescu i Cze\u0142kowskiej wskazuj\u0105 na paralele, wynikaj\u0105ce z ich wewn\u0119trznych motywacji i reali\u00f3w spo\u0142eczno-politycznych, w kt\u00f3rych funkcjonowa\u0142y.<\/p>\n
Get\u0119 Br\u0103tescu i Wand\u0119 Cze\u0142kowsk\u0105 \u0142\u0105czy\u0142o do\u015bwiadczenie \u017cycia w totalitaryzmie. Br\u0103tescu zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z okupacj\u0105 sowieck\u0105, a nast\u0119pnie z represyjnymi rz\u0105dami Nicolae Ceau\u0219escu. Cze\u0142kowska studiowa\u0142a w czasach doktryny socrealizmu, a nast\u0119pnie funkcjonowa\u0142a jako artystka w rzeczywisto\u015bci Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Obie podchodzi\u0142y do swojej sztuki w pe\u0142ni powa\u017cnie, jednocze\u015bnie graj\u0105c z paradygmatami, formami czy tendencjami takimi, jak konceptualizm czy minimal art, kie\u0142kuj\u0105cymi po drugiej stronie \u017celaznej kurtyny. Punktem wyj\u015bcia dla obu artystek by\u0142 j\u0119zyk \u2013 Br\u0103tescu studiowa\u0142a na Wydziale Literatury i Filozofii Uniwersytetu w Bukareszcie, a Cze\u0142kowska zg\u0142\u0119bia\u0142a ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cone sztuce nowoczesnej, filozofii francuskiej i muzyce wsp\u00f3\u0142czesnej podczas studi\u00f3w na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. Ich intelektualne fascynacje zaowocowa\u0142y skupieniem na ideach i sposobach narracji zamiast na nadrz\u0119dno\u015bci formy czy techniki.<\/p>\n
Kolejnym punktem wsp\u00f3lnym by\u0142o postrzeganie pracowni artysty, wykraczaj\u0105ce poza og\u00f3lnoprzyj\u0119t\u0105 definicj\u0119 przestrzeni do pracy. Br\u0103tescu opisywa\u0142a swoj\u0105 pracowni\u0119 jako rodzaj wewn\u0119trznego autoportretu, obszar wychodz\u0105cy poza \u015bciany, przestrze\u0144 mentaln\u0105 opisywan\u0105 s\u0142owami, pismem, miejsce materialnej transformacji czego\u015b w co\u015b innego. Cze\u0142kowska pracowa\u0142a i mieszka\u0142a w swojej pracowni przez niemal ca\u0142e \u017cycie, zacieraj\u0105c granic\u0119 mi\u0119dzy \u017cyciem prywatnym, a procesem tw\u00f3rczym. W kontek\u015bcie politycznym ich pracownie mo\u017cna postrzega\u0107 jako miejsca niedost\u0119pne dla aparatu opresyjnej w\u0142adzy. Istota rozumianej w ten spos\u00f3b pracowni przejawia\u0142a si\u0119 w nieustannym uwik\u0142aniu artystki w proces tw\u00f3rczy i przestrzennym przed\u0142u\u017ceniu jej w\u0142asnej egzystencji.<\/p>\n
Br\u0103tescu r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od Cze\u0142kowskiej metod\u0105 pracy. Rumu\u0144ska artystka skupi\u0142a si\u0119 na takich poj\u0119ciach, jak wewn\u0119trzna wizja i automatyzm, pojmowanych jako kluczowy wk\u0142ad w proces tw\u00f3rczy. Podej\u015bcie Cze\u0142kowskiej do tworzenia sztuki by\u0142o bardziej analityczne. Jej zami\u0142owanie do filozofii francuskiej przenios\u0142o si\u0119 na matematyk\u0119. Ich podej\u015bcia by\u0142y zorientowane niejako na przek\u00f3r \u2013 jedna na my\u015blenie techniczne, druga na spontaniczn\u0105 organiczno\u015b\u0107. Podczas, gdy Br\u0103tescu ociepla\u0142a konceptualny j\u0119zyk wypowiedzi, Cze\u0142kowska dematerializowa\u0142a go i eliminowa\u0142a kolejne formalne aspekty rze\u017aby. Obrane przez artystki przeciwstawne azymuty mia\u0142y jedno wsp\u00f3lne \u017ar\u00f3d\u0142o \u2013 potrzeb\u0119 zachowania wolno\u015bci artystycznej.<\/p>\n
Wystaw\u0119 w Galerii Monopol mo\u017cna interpretowa\u0107 dwojako. Z jednej strony mog\u0105 to by\u0107 dwa niewielkie przegl\u0105dy. Z drugiej strony mo\u017ce by\u0107 to korespondencja mi\u0119dzy pracami prezentowanymi w r\u00f3\u017cnych pomieszczeniach galerii. Wystawa \u0142\u0105czy dwie pionierskie artystki, kt\u00f3re swoimi postawami przekracza\u0142y bariery geograficzne, polityczne i role p\u0142ciowe swoich czas\u00f3w. Ich tw\u00f3rczy imperatyw zaowocowa\u0142 wielowymiarow\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra pozwala nam na nowo zdefiniowa\u0107 ramy sztuki XX wieku i negocjowa\u0107 granice mi\u0119dzy \u017cyciem, a procesem artystycznym.<\/p>\n
<\/p>\n
Franciszek Smor\u0119da<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"class_list":["post-6873","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wystawy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6873"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6966,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6873\/revisions\/6966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/galeriamonopol.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}